Ukulele koncertowe to doskonały wybór dla osób, które zaczynają swoją przygodę z muzyką, ale także dla tych, którzy szukają instrumentu o nieco bogatszym brzmieniu niż tradycyjne sopranowe. Jego rozmiar jest kompromisem między kompaktowością sopranu a większym rezonansem tenoru, co czyni je niezwykle uniwersalnym.
Decydując się na ukulele koncertowe, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów, które wpłyną na komfort gry i jakość dźwięku. Materiał, z którego wykonana jest płyta wierzchnia, boki i tył instrumentu, ma fundamentalne znaczenie. Drewno lite, w przeciwieństwie do laminatu, oferuje głębsze i bardziej złożone brzmienie, które z czasem staje się jeszcze lepsze. Mahoń, cedr czy świerk to gatunki cenione za swoje właściwości akustyczne.
Kolejnym ważnym elementem jest rozmiar menzury, czyli długość czynna struny. W ukulele koncertowym jest ona dłuższa niż w sopranowym, co przekłada się na większy odstęp między progami. To ułatwia grę osobom z większymi dłońmi lub tym, którzy chcą grać bardziej złożone akordy i melodie. Gryf powinien być wygodny i gładki, aby palce swobodnie przesuwały się po podstrunnicy.
Kluczowe cechy dobrego ukulele koncertowego
Poszukując instrumentu, który będzie służył przez lata i sprawiał radość z gry, warto zwrócić uwagę na szczegóły konstrukcyjne i materiałowe. Nie chodzi tylko o estetykę, ale przede wszystkim o walory brzmieniowe i komfort użytkowania.
Solidna konstrukcja to podstawa. Drewno lite na płytę wierzchnią, boki i tył jest zazwyczaj wyznacznikiem wyższej jakości. Instrumenty z litego drewna rezonują lepiej, a ich dźwięk jest cieplejszy i pełniejszy. Z biegiem czasu takie ukulele „rozgrywa się”, co oznacza, że jego brzmienie staje się jeszcze bardziej wyrafinowane.
Ważne są również detale, takie jak maszynki do strojenia. Powinny być precyzyjne i stabilne, aby instrument długo trzymał strój. Zamknięte mechanizmy są często bardziej odporne na kurz i wilgoć, co przedłuża ich żywotność. Siodełko i mostek wykonane z kości lub wysokiej jakości tworzywa sztucznego również wpływają na jakość dźwięku i sustain, czyli długość wybrzmienia nut.
Podstrunnica powinna być wykonana z twardego drewna, na przykład palisandru lub hebanu. Ważne jest również wykończenie progów – muszą być one gładkie, bez ostrych krawędzi, aby nie kaleczyć palców podczas gry. Progi powinny być dobrze osadzone i wyrównane, co zapobiega brzęczeniu strun.
Drewno i jego wpływ na brzmienie
Wybór drewna użytego do budowy ukulele koncertowego ma niebagatelny wpływ na jego charakterystykę brzmieniową. Różne gatunki drewna charakteryzują się odmiennymi właściwościami akustycznymi, co przekłada się na ciepło, jasność, głośność i sustain dźwięku.
Mahoń jest jednym z najpopularniejszych wyborów, szczególnie na boki i tył instrumentu, ale często spotyka się go również na płycie wierzchniej. Drewno to zapewnia ciepłe, zaokrąglone brzmienie z wyraźnym środkowym pasmem. Jest to materiał bardzo uniwersalny, dobrze sprawdzający się w wielu stylach muzycznych.
Świerk, zwłaszcza europejski lub alaskański, jest często wybierany na płytę wierzchnią ze względu na swoją jasność i selektywność. Dźwięk świerkowego ukulele jest zazwyczaj głośniejszy, z wyraźnymi wysokimi tonami i dobrym atakiem. Świetnie nadaje się do dynamicznego grania i wybierania melodii.
Klon dodaje instrumentowi jasności i klarowności, często podkreślając górne rejestry. Jest to drewno twardsze, co może skutkować bardziej bezpośrednim i skoncentrowanym brzmieniem. Bywa stosowany na boki i tył, a czasem również na płytę wierzchnią.
Koa to egzotyczne drewno, cenione za swoje piękno i bogate, zbalansowane brzmienie, które łączy ciepło mahoniu z jasnością świerku. Ukulele z tego drewna są zazwyczaj droższe, ale oferują wyjątkowy dźwięk i estetykę.
Niezależnie od wybranego drewna, kluczowe jest, czy jest to drewno lite, czy laminowane. Lite drewno, jak już wspomniano, pozwala instrumentowi „oddychać” i rozwijać swoje brzmienie w czasie, oferując głębię i złożoność niedostępną dla materiałów laminowanych.
Komfort gry i ergonomia
Nawet najpiękniej brzmiące ukulele nie sprawi nam radości, jeśli będzie niewygodne w rękach. Komfort gry jest absolutnie kluczowy, zwłaszcza dla początkujących, ale także dla doświadczonych muzyków.
Kształt gryfu ma ogromne znaczenie. Większość ukulele koncertowych ma gryfy o profilu C, który jest dość uniwersalny i wygodny dla większości dłoni. Niektórzy producenci oferują jednak różne profile, które mogą lepiej pasować do indywidualnych preferencji.
Szerokość siodełka przy główce gryfu wpływa na odległość między strunami. Zazwyczaj ukulele koncertowe ma nieco szersze siodełko niż sopranowe, co ułatwia precyzyjne dociskanie strun i unikanie przypadkowego dotykania sąsiednich. Warto sprawdzić, czy odstępy między strunami są dla nas odpowiednie.
Wykończenie gryfu i podstrunnicy powinno być gładkie. Niedoskonałości, nierówności czy ostre krawędzie progów mogą skutecznie zniechęcić do gry. Poślizg palców po gryfie powinien być płynny, bez nadmiernego oporu.
Wysokość akcji strun, czyli odległość strun od podstrunnicy, jest kolejnym ważnym czynnikiem. Zbyt wysoka akcja utrudnia dociskanie strun, co prowadzi do szybkiego zmęczenia dłoni. Zbyt niska może powodować brzęczenie strun o progi. Dobrze ustawiona akcja jest kluczowa dla komfortu gry.
Warto również zwrócić uwagę na wagę instrumentu. Chociaż ukulele generalnie są lekkie, zbyt ciężki instrument może być mniej wygodny podczas dłuższych sesji gry.
Polecane marki i modele
Rynek oferuje szeroki wybór ukulele koncertowych, od budżetowych opcji po instrumenty z wyższej półki. Wybór zależy od budżetu i oczekiwań co do jakości dźwięku i wykonania.
W kategorii instrumentów dla początkujących, które oferują dobry stosunek jakości do ceny, warto przyjrzeć się markom takim jak Kala. Ich serie, takie jak KA-C czy KA-SMH-C, są często polecane ze względu na solidne wykonanie i przyjemne brzmienie. Również marka Lanikai oferuje solidne instrumenty w przystępnych cenach, np. seria LU.
Dla bardziej wymagających graczy, którzy poszukują instrumentu z litego drewna o bogatszym brzmieniu, dobrym wyborem będą modele marek takich jak Cordoba. Ich seria 15cm-CE (z wycięciem i elektroniką) lub modele wykonane z mahoniu litego, jak C10-CE, są cenione za jakość dźwięku i wykonania.
Marka Ohana również zasługuje na uwagę. Oferują oni szeroką gamę ukulele, w tym modele koncertowe wykonane z wysokiej jakości drewna, które zadowolą nawet bardziej doświadczonych muzyków. Seria BK i CK to często chwalone modele.
Nie można zapomnieć o japońskiej marce Makala, która jest częścią rodziny Kala. Oferują oni świetne instrumenty dla początkujących, które są niedrogie, ale oferują zaskakująco dobre brzmienie.
Przy wyborze warto poszukać instrumentów z litego drewna na płycie wierzchniej, nawet jeśli boki i tył są laminowane. Takie rozwiązanie często stanowi dobry kompromis między ceną a jakością dźwięku.
